Kitap: 'The Design of Everyday Things' ve Mühendisin Sorumluluğu
Don Norman'ın klasikleşmiş kitabı üzerinden, mühendislikte kullanılabilirlik ve insan merkezli tasarımın neden teknik bir mesele olduğunu tartışıyoruz.
Mühendislik literatürü çoğunlukla "nasıl çalışır" sorusuna odaklanır. Don Norman'ın The Design of Everyday Things kitabı ise "insan bunu nasıl kullanır" sorusunu merkeze alır ve bu soruyu teknik bir disipline dönüştürür. Bir mühendis olarak bu kitabı neden önemli bulduğumu anlatmak istiyorum.
Kapı Kolundan Kontrol Paneline#
Norman'ın ünlü "Norman kapıları" örneği basit ama güçlüdür: itilmesi mi yoksa çekilmesi mi gerektiği belirsiz olan kapılar. Suç kullanıcıda değil, tasarımdadır. Aynı mantık karmaşık bir kontrol panelinde, bir test cihazının arayüzünde veya bir simülasyon yazılımının menü yapısında da geçerlidir.
Mühendislik bağlamı
Bir ölçüm cihazının yanlış kullanılması çoğu zaman "operatör hatası" diye geçiştirilir. Norman'ın çerçevesinde bu, çoğu zaman bir tasarım hatasıdır.
Affordance, Signifier ve Geri Bildirim#
Kitabın kalıcı katkısı kavram setidir: affordance (bir nesnenin sunduğu olası eylemler), signifier (bu eylemleri işaret eden ipuçları) ve feedback (eylemin sonucunun kullanıcıya bildirilmesi). Bu üçlü, bir simülasyon yazılımının arayüzünü değerlendirirken bile işe yarar.
Neden Mühendisler Okumalı?#
Çünkü tasarladığımız her şey eninde sonunda bir insan tarafından kullanılır. Kullanılabilirlik bir "estetik kaygı" değil, doğrudan güvenlik, verimlilik ve hata oranlarıyla ilgili teknik bir parametredir.
Özet#
The Design of Everyday Things, bir mühendisin kütüphanesinde teknik kitapların yanında durmayı hak ediyor. İnsan merkezli düşünmeyi teknik bir disipline dönüştürdüğü için, okuduktan sonra çevrenizdeki her arayüze farklı bakmaya başlıyorsunuz.